Elektronik ve Sanayi Atık Türleri ile Geri Dönüşüm Rehberi
Sürdürülebilir bir gelecek ve çevre koruma vizyonu doğrultusunda, kullanım ömrünü tamamlamış teknolojilerin ve endüstriyel atıkların doğru yönetimi büyük bir kritik önem taşır. Çevre mevzuatlarına ve AEEE (Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyalar) yönetmeliğine tam uyum içinde gerçekleştirilen e-atık geri dönüşümü; doğal kaynakları korurken, döngüsel ekonomiye katma değer sağlar.
EAG Geri Dönüşüm bünyesinde lisanslı tesislerde güvenle işlenen temel atık türleri ve geri kazanım süreçleri aşağıda detaylandırılmıştır.
1. Akü Atıkları
Otomotiv sektöründen endüstriyel tesislere, kesintisiz güç kaynaklarından (UPS) ağır sanayi araçlarına kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan aküler, ömürlerini tamamladıklarında tehlikeli atık sınıfına girer. İçerdikleri kurşun ve asidik kimyasalların çevreye sızmasını önlemek amacıyla akü atıkları, lisanslı ve özel donanımlı tesislerde ayrıştırılarak hammadde olarak yeniden ekonomiye kazandırılır.
2. Bilişim ve Telekomünikasyon Atıkları
Hızla gelişen teknoloji çağında en yüksek artış gösteren e-atık kategorilerinden biri bilişim donanımlarıdır.
Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar, PC kasaları
Sunucu (Server) sistemleri, ağ donanımları ve modemler
Monitör, TV ve akıllı telefonlar
Bu tip bilişim atıkları; veri güvenliği standartlarına uygun şekilde bertaraf edilirken içerdikleri değerli metaller (altın, gümüş, bakır vb.) ve mühendislik plastikleri geri dönüştürülür.
3. Tüketici Ekipman Atıkları
Günlük yaşamın vazgeçilmez parçası olan tüketici elektroniği ürünleri kullanım ömrünü tamamladığında özel geri dönüşüm süreçleri gerektirir. Televizyonlar, radyo ve stereo ses sistemleri, video kameralar ve elektronik oyuncaklar gibi cihazlar, yapısal bileşenlerine ayrıştırılarak çevreye zarar vermeyecek biçimde ikincil hammaddeye dönüştürülür.
4. Küçük Ev Aletleri Atıkları
Mutfak ve ev gereçlerinde sıklıkla kullanılan küçük ev aletleri (kahve makineleri, elektrikli ısıtıcılar, ütüler, süpürgeler vb.) hem plastik hem de çeşitli metal bileşenler barındırır. Bu cihazların geri dönüşüm kanallarına aktarılması, plastik ve metal stoklarının tekrar sanayiye kazandırılmasını sağlar.
5. Üretim ve Endüstriyel Atıklar
Fabrikalar ve üretim tesislerinde ortaya çıkan endüstriyel nitelikli elektrik-elektronik aksamlar özel uzmanlık gerektirir. Sanayi tipi elektrik motorları, elektronik kontrol panelleri, otomasyon kartları ve güç üniteleri; uzman ekiplerce yerinde tespit edilerek ya da güvenli lojistik ağıyla tesislere taşınarak nitelikli geri dönüşüme tabi tutulur.
6. Kablo Atıkları
Elektrik iletim hattı ve ağ (network) kablolamalarında kullanılan atık kablolar, değerli metal içerikleri nedeniyle geri dönüşümün en kritik unsurlarındandır. Hurda kablo geri dönüşüm süreçlerinde izole dış kılıf ile iç kısımdaki yüksek saflıktaki bakır veya alüminyum iletkenler birbirinden kırmalı ve ayırıcı sistemlerle ayrıştırılır.
7. Toner ve Kartuş Atıkları
Kurumsal ve bireysel yazıcı kullanımı sonrası ortaya çıkan bos toner ve yazıcı kartuşları, uygun şartlarda bertaraf edilmediğinde toprak ve su kaynakları için tehdit oluşturabilir. Kimyasal toz ve mikroplastik içeren bu atıklar, çevre mevzuatına uygun tekniklerle toplanarak güvenli imha ve geri kazanım aşamalarından geçirilir.
8. Metal Atıklar
İmalat, inşaat ve demontaj süreçlerinde ortaya çıkan demir, bakır, alüminyum, krom ve paslanmaz metal hurdaları endüstriyel döngünün temel taşlarındandır. Metal atıkların geri dönüştürülmesi, cevherden üretim yapılmasına kıyasla büyük oranda enerji tasarrufu sağlar ve karbon ayak izini belirgin şekilde düşürür.
Neden Lisanslı Atık Yönetimi?
Tehlikeli ve tehlikesiz kategorideki elektronik atıkların lisanssız yöntemlerle bertaraf edilmesi, hem ağır idari yaptırımlara hem de geri döndürülemez çevre tahribatına yol açabilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onaylı lisanslara sahip entegre atık yönetim süreçleriyle:
Sıfır Atık hedeflerine katkı sağlarsınız.
Mevzuata uygun atık beyanı ve MoTAT entegrasyonu sağlarsınız.
Kurumsal veri güvenliğinizi teyit altına alırsınız.
